“Stresle Başa Çıkabilirsiniz”
Uzman Psikolojik Danışman Şenol Baygül
Tarih: 18.9.2018 12:08:00

 

Stres ve strese bağlı hastalıklar, günümüzde görülen en yaygın sağlık sorunlarından biri. Genç ya da yaşlı, kadın ya da erkek herkes stresin olumsuz etkilerine maruz kalıyor. Peki, yeniçağın kâbusu olarak da adlandırılan stres nedir, neden olur, bu kadar yaşamlarımızın içindeyken ortaya çıkardığı olumsuzluklarla nasıl baş edebiliriz? Bütün bu sorulara mesleğinde Uzman Psikolojik Danışman  Şenol Baygül´e siz sevgili okuyucularımız için sorduk.

 

Stres Nedir?

Stres, “ stres çağı” olarak nitelendirilebilen çağımızda bireyin sağlığını ve verimliliğini etkileyen bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde herkes tarafından sıklıkla kullanılan stres, yaşamın bir gerçeğidir ve geçmişten günümüze varlığını hep hissettirmiştir.  Sokaktaki adamdan laboratuvardaki bilim insanına kadar hemen herkesin kullandığı ve pek çoğunun da yaşadığı psikolojik durum olan stres, herkes tarafından farklı tanımlanmaktadır. Köpeğimizin sürekli havlamasından tutun da dünyada nesli tükenen hayvanlara kadar, trafikte peş peşe kırmızı ışığa denk gelmek ya da tatile gidememek gibi pek çok durum stres verici olarak değerlendirilebilmekte. Ve hoşnutsuzluk yaratan bir durum olarak karşımıza çıkan stresi ortadan kaldırmak,  daha iyi hissederek yaşamak için gerekli kabul edilmektedir.  Pek çoğumuzun cevabını aradığı “Stresin üstesinden nasıl geleceğim?” sorusuna beraber yanıtlar bulalım.

Günlük hayatın hemen her anında sıklıkla duyabileceğimiz kelime, stres. Bir durumu kendi psikolojik kaynaklarımızın uygun şekilde başa çıkabileceğinden daha büyük olarak değerlendirdiğimiz veya yorumladığımız zaman ortaya çıkan kaygı verici ya da tehdit edici bir histir. Yani karşılaştığımız bir durumun üstesinden gelemeyeceğimizi düşündüğümüz zaman yaşadığımız his. Bazı yaşantılarımız karşısında canımızın sıkılması olarak da tanımlanabilir.

Bir araştırmanın sonucu yoğun trafik,  tatil yapamama, çok çalışma, arkadaşlarla görüşememe, işsizlik, iflas, iş yerinde görev belirsizlikleri, geçim sıkıntısı, yalnızlık, yakınlarının desteğinin olmaması, eşler arasındaki çatışmalar, çocuklarla ilgili sorunlar, boşanma,  patronla anlaşamama, iş arkadaşlarıyla uyumsuzluk, hamilelik, okula başlama/bitirme, ev değiştirme, evlilik, tatile gitme gibi durumların stresi ortaya çıkarabildiğini göstermektedir.  Görüldüğü gibi olumlu ya da olumsuz pek çok yaşantı stresi tetikleyebilir.

Peki, durumları stresli hale getiren şey nedir?

Stres tanımının içinde de yer alan değerlendirme. Karşılaştığımız herhangi bir durumu zarar verici, tehdit edici ya da kayıp olarak yorumladığımız anda stres yaşamaya ve buna uygun tepkiler vermeye başlıyoruz. Diğer yandan karşılaştığımız herhangi bir durumu kendimizi kanıtlayabileceğimiz ya da kazanç sağlayacağımız bir meydan okuma olarak yorumladığımızda sağlıklı diye bahsedilen stres seviyesinden ötesini yaşamıyoruz. Bir örnek üzerinden açıklamak gerekirse, birkaç kişi karşısında bir konu hakkında açıklama yapmamız gerektiğini düşünelim. Eğer bu durumu insanların bizi olumsuz eleştirebileceği bir durum olarak yorumlarsak stres seviyemiz artar ve hissedeceğimiz şey kaygı, panik gibi olumsuz duygular olabilir. Fakat fikrimizi paylaşabilme imkanı olarak yorumlarsak stres seviyemiz çok az olur ve kendine güven, kararlılık gibi olumlu duygular hissedebiliriz.

Bir başka taraftan bakacak olursak geçmişin hayaletlerinden korkmak ya da geleceğin bilinmezliğine endişelenmek de stresi tetikleyen haller olarak karşımıza çıkabiliyor. Geçmişe ya da geleceğe odaklanmak iki zaman dilimdeki durumlar üzerinde de kontrolümüz olmadığı için stres yaşamamıza zemin hazırlayabiliyor. “Keşke daha dikkatli olsaydım da o kazayı yapmasaydım.”, “Biliyordum başıma geleceği keşke öyle demeseydim işler bu hale gelmezdi.”, “Ya başarısız olursam?” “ Ya doğru bir karar vermemiş olursam?” gibi düşünceler geçmişte ye da gelecekte yaşandığını gösterir. Ve maalesef daha fazla stres yaşamanızdan başka bir işe yaramaz yani işlevi yoktur.

Amerika´ da 30.000´ den fazla kişinin katıldığı ve 8 yıl süren bir araştırmanın sonucuna göre stresin zararlı olduğu düşüncesine sahip olmak da bizi olumsuz etkileyen olgulardan biri. Şöyle ki stres bir kez tetiklendikten sonra vücutta beynin eşliğinde birtakım fizyolojik ve davranışsal değişiklikler meydana gelir. Saldırgan bir köpek ya da bir hırsızla karşılaştığınızı düşünün. Vücudunuz nasıl tepki verecektir? Kalp atışlarınız hızlanabilir, hızlı hızlı nefes alıp vermeye başlayabilirsiniz, elleriniz titreyebilir, terleyebilirsiniz. Bunlar stres yaşandığında ortaya çıkan normal tepkilerdir. Bu tepkileri fark ettiğinizde stres yaşadığınızı bilirsiniz ve durumu yine kayıp ve sizi tehdit eden bir şey olarak değerlendirdiğinizde daha fazla stres yaşarsınız. Çünkü zihin ve beden iletişim içinde çalışır.

Stres bu kadar yaşamlarımızın içindeyken ortaya çıkardığı olumsuzluklarla nasıl baş edebiliriz?

Öncelikle stresin çözümünü kendi içinde barındırdığını söylemeliyim. Nasıl mı? Vücudumuz strese tepki olarak oksitosin adında bir hormon salgılar. Bu hormon iyi hissetmemizi sağlayan hormonlardan biridir, birisine sarılınca daha fazla salgılandığı için ‘sarılma hormonu´ da denir. (Ufak bir ipucu, birisine sarılmak size daha iyi hissettirir.) Stres altındayken damarlarınız genişlemesini sağlar ve bedensel tepkilerinizin normale dönmesini sağlar. Sizi destek aramaya iter, yani stres tepkiniz etrafınızın size değer veren insanlarla çevrili olmasını ister. Bu döngüyü hızlandırmak adına vücudunuzun daha fazla oktisosin salgılaması için hayal kurun, sevdiğiniz birine sarılın, varsa evcil hayvanınızı sevin, masaj yaptırın.

Sosyal destek stres yaşadığınız dönemlerde mükemmel bir koruma kalkanı görevi görür. Bu yüzden aileniz ve arkadaşlarınızla yaşadığınız durumu paylaşabilir ve onlarla fiziksel temas kurarsanız daha iyi hissedebilirsiniz.

Stresle savaşmak yerine onunla arkadaş olarak onu daha yapıcı hale getirebilirsiniz. Mesela yaşadığınız durumu kendinizi ispat edebilecek bir arena olarak görürseniz sonunda özgüven duygunuzun arttığını bile görebilirsiniz. Bir söz vardır; “Öldürmeyen acı güçlendirir.”, unutmayın.

Stres yaşamanıza sebep olan temel problemleri bulup onları çözmek için bilgi toplar ve gereken neyse onu yaparsanız stresi ortadan kaldırmayı başarabilirsiniz.

Kendinizle ilgili olumlu yargıları güçlendirmek ve iyi yönlerinize ve başarılarınıza odaklanmak önemlidir, “Bu durumla başa çıkabilirim”, “Elimden gelenin en iyisini yapacağım” gibi.

Bir zaman makinesine ihtiyacınız var. Geçmişe ya da geleceğe götürecek değil, aklınızı şimdiye çekecek bir zaman makinesine. Şimdiki anın kıymetini bilin.

Karar verme durumları da stres yaratır. Karar vermeniz gerektiğinde seçeneklerinizin olumlu ya da olumsuz yanlarını somut şekilde değerlendirin. Yazabilirsiniz.

Kendiniz için hobi geliştirin, rahatlayın ve eğlenin, yalnızca size ait olan bir zaman yaratın.

Değiştiremeyeceğiniz şeylerle uğraşmayın. Her şeyin her zaman yolunda gitmeyebileceğini, insanların bazen sizi hayal kırıklığına uğratabileceğini, herkesi memnun edemeyeceğinizi, herkesin sizi sevemeyeceğini kabul edin.

Başka insanlara destek olup onları mutlu etmek de stresi azaltan şeylerdendir. Sosyal sorumluluk projelerinde yer alabilirsiniz.

Sağlıklı bir yaşam sürdürüp bedeninize iyi bakın: Düzenli olarak sevdiğiniz bir sporu yapın, yeterli uyku alın, düzenli ve dengeli beslenin, sigara, alkol ve bağımlılık yapıcı diğer maddelerden uzak durun.

Nefes ve gevşeme egzersizleri yapın, doğa yürüyüşleri yapın.

Başa çıkmak güçleşince, sınırlarınıza yüklenmek yerine çevreden ve bir uzmandan yardım isteyin.

 

Röportaj: Aynur Eryılmaz

 











Kaynak: ANTALYA HAYAT

Anahtar Kelimeler: Stresle Başa Çıkabilirsiniz
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Turizmin başkenti Antalya´ya Modern bir Galericiler Sitesi yakışır
Turizmin başkenti Antalya´ya Modern bir Galericiler Sitesi yakışır
Antalya Oto Galericiler Odası, Oto Galericiler Sitesi Arsa ve Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi Başkanı İsmail ÇAĞLAR
Günay Aral´la Basma Fistan Giyerim
Günay Aral´la Basma Fistan Giyerim
Ressam, eğitmen, küratör Günay Aral´la beraberiz. Farkındalık yaratan son etkinliği “Basma Fistan Giyerim” projesi üzerine söyleşeceğiz. Sanata bakış açısını öğreneceğiz.
Antalya gibi güzel Antalya gibi güvenli,  Türkiye ye örnek ve model oda…
Antalya gibi güzel Antalya gibi güvenli, Türkiye ye örnek ve model oda…
Antalya Şoförler Odası
GÜNSELİ AKAYDIN ile yaptığım son röportaj
GÜNSELİ AKAYDIN ile yaptığım son röportaj
Kadın ve erkek eşit yaratılmış iki insan
Cinsel istismar suçunun mağdurlarının çocuk ve çocuğun ebeveynleri olduğu unutulmamalı!
Cinsel istismar suçunun mağdurlarının çocuk ve çocuğun ebeveynleri olduğu unutulmamalı!
Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doktor Banu Bozkurt
Hamilelikte Ağız Sağlığı ve Diş Bakımının önemi
Hamilelikte Ağız Sağlığı ve Diş Bakımının önemi
Diş Hekimi Rabia Duman ile söyleşi
Uzman Dr. Oya Ermiş ile çoook estetik bir röportaj
Uzman Dr. Oya Ermiş ile çoook estetik bir röportaj
Yeni teknikler, uygulamalar
Tiyatro, dizi, sinema oyuncusu Ferdi ATUNER
Tiyatro, dizi, sinema oyuncusu Ferdi ATUNER
Diclehan METO röportajı
İrfan VAROL diyor ki..!!!
İrfan VAROL diyor ki..!!!
Hizmette 17 yıl
HELICO TERCÜME BÜROSU
HELICO TERCÜME BÜROSU
Burcu Demirörs & Rasim Esen
"Küçük beyinler kişileri, Orta beyinler olayları, Büyük beyinler ise fikirleri tartışır”
"Küçük beyinler kişileri, Orta beyinler olayları, Büyük beyinler ise fikirleri tartışır”
AK Parti Kadın Kolları İl Başkanı Tülay Beşkonak Özçay
Kültür hiçbir zaman yok olmaz
Kültür hiçbir zaman yok olmaz
Türkiye Kahveciler Kıraathaneciler ve Büfeciler Federasyonu Genel Başkanı Murat Ağaoğlu
HİZMETTE ÜRÜN SONSUZ
HİZMETTE ÜRÜN SONSUZ
ALANYA Paşali Kilit Sistemleri Ali Mesut İnal röportaj
"İmplant kullanım süresi 5 - 25 yıl arasında değişmektedir"
"İmplant kullanım süresi 5 - 25 yıl arasında değişmektedir"
Diş Hekimi RABİA DUMAN
Gün boyu sürekli masa başında çalışanlar nasıl beslenmeli?
Gün boyu sürekli masa başında çalışanlar nasıl beslenmeli?
Gonca Yaşar
Antalya için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:21 08:01 13:09 15:42 18:00 19:27
DOLAR
5.6134
EURO
6.4316
ALTIN
0
BIST
0
 
Antalya
Sağanak
Bugün
25 / 15 °C
Fırtına
Pazartesi
25 / 14 °C
Parçalı bulutlu
Salı
27 / 13 °C
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Başkasını düzeltmeniz için, önce kendinizi düzeltiniz!

HZ.ÖMER (R.A)
-Global ısınma yükselen deniz seviyesi 2050 yılında shangai ve deniz kıyısındaki Çin şehirlerinde büyük sellere neden olacak.bu sellerde 76 milyon kişi evsiz kalacak. -Üzerinde barkodu olan ilk ürün Wringleys marka sakızdır. -Kereviz yerken harcanan ka

İlginç Bilgiler 3
Taze deniz ürünlerini hava geçirmez ve kapaklı bir kap içinde buzdolabında saklayın. En fazla iki gün içinde tüketin. Dondurulmuş deniz ürünlerini alışveriş sonrasında orijinal ambalajında derin dondurucuya koyun.

Deniz Ürünleri Tarifleri İle İlgili Püf Noktaları
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi